Η Συνθήκη των Σεβρών μέσα από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων – Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία

Πώς υποδέχτηκαν τη συνθήκη των Σεβρών στην Ελλάδα; Τα πρωτοσέλιδα τριών εφημερίδων της εποχής δίνουν το στίγμα. Μια αναζήτηση στη Συλλογή Ψηφιακών Εφημερίδων της Εθνικής Βιβλιοθήκης αποκαλύπτει διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Βρείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της εποχής «Εμπρός», «Μακεδονία» και «Ριζοσπάστης» (30/7/1920). Πώς παρουσιάζουν το γεγονός; Που οφείλεται η διαφορετική αντιμετώπισή του;

ΡιζοσπάστηςΕμπρόςΜακεδονία

 

 

 

Advertisements

14 thoughts on “Η Συνθήκη των Σεβρών μέσα από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων – Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία

  1. Εκείνο τον καιρό στις εφημερίδες το γεγονός της συνθήκης των Σεβρών, ανακοινωνόταν με ενθουσιασμό ιδίως για τους εθνικιστές για τους οποίους ήταν μεγάλο ζήτημα να πάει μπροστά η χώρα τους και να αναπτυχθεί. Έτσι λοιπόν στην εφημερίδα τονίζονταν το φαινόμενο πως η Τουρκία εάν δεν υπακούσει στους νόμους που της επιβάλλει η Αντάντ θα την αναμένουν συμφορές! Ο ελληνικός λαός πλέον είναι πολύ ευχαριστημένος και χαρούμε και γιορτάζει αυτή τη νίκη μαζί με τις ανταμοιβές. Ακόμη ο στρατός της Ελλάδας δέχεται συγχαρητήρια. Επίσης γιορτάζουν τα γεγονότα του ότι κέρδισαν νέα εδάφη (κυρίως από την Τουρκία και την Βουλγαρία) με τελετές! Η υπογραφή της συνθήκης χαροποίησε όλο τον ελληνικό λαό.

      • Εκτός του »Ριζοσπάστη». Η εφημερίδες »Εμπρός» και »Μακεδονία» παρουσιάζουν το γεγονός με πολύ ενθουσιασμό και με τρόπο που μεταδίδουν αυτή τη χαρά και στον αναγνώστη.

  2. Η συνθήκη των Σεβρών προκάλεσαι διχασμό ανάμεσα στο λαό της Ελλάδας. Αυτό μπορούμε να το διακρίνουμε μέσα απο τα άρθρα που γράφτηκαν σε διάφορες εφημερίδες εκείνη την περίοδο (Ριζοσπάστης, Έθνος, Μακεδονία). Στο άρθρο της σοσιαλιστικής εφημερίδας »Ριζοσπάστης»,της εργατικής τάξης, βλέπουμε την αρνητική αντιμετώπιση της κατάστασης, δηλαδή πιστεύουν πως η συνθήκη δεν είναι προς όφελος του λαού αλλα προς όφελος των μεγαλύτερων δυνάμεων όπου θα υποχρέωναν την Ελλάδα. Στο δεύτερο άρθρο της εφημερίδας »Εμπρός», βλέπουμε μία αντικειμενική άποψη χωρίς να υποστηρίζει ή να κατακρίνει την συνθήκη των Σεβρών. Στην τρίτη και τελευταία εφημερίδα »Μακεδονία» βλέπουμε την θετική αντιμετώπιση της κατάστασης, τονίζοντας τους πανελλήνιους πανηγυρισμούς και πιστεύοντας πως η ζωή των Ελλήνων θα άλλαζε μέσα απο την συνθήκη ειρήνης με τους άλλους λαούς επειδή θα αποκτούσαν δύναμη μέσα απο αυτούς. Κάποιες απο αυτές τις απόψεις επικρατούν ακόμη και σήμερα. Η σύνδεση με άλλους μεγαλύτερους λαούς προκαλεί διάφορες αντιδράσεις, απο την μία πλευρά, οι άνθρωποι και κυρίως της εργατικής τάξης πιστεύουν πως οι άλλοι λαοί θα εκμεταλλευτούν την Ελλάδα και κυρίως την οικονομία της και απο την άλλη πλευρά η ανώτερη κοινωνική τάξη περιμένει να εποφεληθεί μέσα απο αυτή την σύνδεση. Τέλος λοιπόν, πιστεύω πως οι διαφορετικές απόψεις οφείλονται στις διαφορέτικες κοινωνικές τάξεις και στην διαφορετική αντιμετώπιση των Μεγάλων Δυνάμεων.

  3. Μερικοί Έλληνες υποδέχτηκαν πανηγυρικά (Αθήνα & Θεσσαλονίκη) την συνθήκη των Σεβρών και μερικοί άλλοι αντιμετώπισαν την συνθήκη αυτή αρνητικά, Σύμφωνα με τις εφημερίδες (Ριζοσπάστης, Εμπρός και Μακεδονία). Οι εφημερίδες αυτές υποστηρίζουν 3 διαφορετικές απόψεις.

    Η εφημερίδα “Ριζοσπάστης” η οποία ήταν με το μέρος των εργατών, υποστήριξε ότι η συνθήκη των Σεβρών δεν ωφελεί τον λαό, αντιθέτως, δίνει τη δυνατότητα στις μεγάλες δυνάμεις να ελέγχουν την Ελλάδα.

    Η εφημερίδα “Εμπρός” δεν υποστηρίζει, ούτε αντιμετωπίζει αρνητικά την συνθήκη, περιγράφει την γενική εικόνα της Ελλάδος, αν και αφήνει να εννοηθεί ότι η συνθήκη ήταν ευνοϊκή για τους Έλληνες. Εξάλλου, δεν υπήρχαν στοιχεία για τα οποία οι μεγάλες δυνάμεις είχανε συμφέρον.

    Η εφημερίδα “Μακεδονία” Αντιμετωπίζει θετικά την συνθήκη. Περιγράφει τους πανηγυρισμούς στην Ελλάδα, στην Θεσσαλονίκη ειδικότερα, και τονίζει πως οι Έλληνες θα επωφεληθούν, δηλαδή θα αποκτήσουν μεγαλύτερη δύναμη και ανάπτυξη της οικονομίας.

    Η διαφορετική αντιμετώπισή του οφείλεται στο ότι κάθε εφημερίδα υποστήριζε διαφορετικών στρωμάτων κοινωνικές τάξεις. Κάθε κοινωνική τάξη είχε διαφορετικά συμφέροντα.

  4. Στις τρείς εφημερίδες εκείνης της εποχής βλέπουμε τρείς διαφορετικές αντιδράσεις για την συνθήκη. Στην εφημερίδα »Ριζοσπάστης» (Σοσιαλιστική εφημερίδα) βλέπουμε μια αρνητική άποψη για την συνθήκη. Η εφημερίδα θέλει να περάσει το μύνημα οτι η συνθήκη αυτή δεν θα αλλάξει πραγματικά την κατάσταση και οτι αυτή δεν είναι η ‘Ειρήνη των Λαών». Αναφέρει οτι ο λαός δεν πρόλαβε ακόμα να αναπνεύσει απο το τέλος του πολέμου και πρέπει τώρα να περισυλλέξει τα ερείπια που άφησε ο πόλεμος. Αντίθετα, η εφημερίδα »Μακεδονία» (Λαική εφημερίδα) έχει μια τελέιως διαφορετική άποψη για την συνθήκη. Αναφέρει μάλιστα, οτι ο Βενιζέλος είναι πολύ συγκινημένος και χαρούμενος και παραθέτουν και λόγια του όπου αναφέρουν οτι »Η σημερινή μέρα ήταν η ευτυχέστερη της ζωής μου». Τέλος, η εφημερίδα »Εμπρός» (Εθνική εφημερίδα) κρατάει μια ουδέτερη στάση προς την συνθήκη. Αυτή η διαφορά, πιστεύουμε οτι οφείλονται στις διαφορετικές τάξεις της καθεμιάς καθώς και τα συμφέροντα και πεποιθήσεις της κάθε εφημερίδας.

  5. Από αυτές τις τρεις εφημερίδες μπορούμε να πάρουμε τρεις διαφορετικές απόψεις για αυτήν την συνθήκη.Η πρώτη εφημερίδα »Ριζοσπάστης» φαίνεται να είναι αρνητική προς αυτήν την συνθήκη. Η εφημερίδα »Εμπρός» είναι πιο ουδέτερη ενώ η »Μακεδονία» παρουσιάζει το γεγονός με ιδιαίτερο θριαμβευτικό ύφος. Πιο συγκεκριμένα, ο «Ριζοσπάστης» αναφέρεται σε νίκη της αστικής τάξης και όλων όσων πλούτισαν στον πόλεμο, ενώ τονίζει το γεγονός ότι η εργατική τάξη έχει τώρα να αντιμετωπίσει τους σκληρούς βιοτικούς όρους που δημιούργησε ο πόλεμος. Η εφημερίδα »Εμπρός» δίνει σημασία στο γεγονός, αλλά προβάλλει και τον Βενιζέλο, τον οποίο έχει και φωτογραφία. Η εφημερίδα »Μακεδονία» έχει πανηγυρικό ύφος, και επειδή είναι εφημερίδα της Β. Ελλάδας αναφέρεται αρχικά στο πώς γιορτάστηκε το γεγονός στη Θεσσαλονίκη. Το ότι η κάθε εφημερίδα παρουσιάζει το γεγονός με διαφορετικό τρόπο οφείλεται σε συμφέροντα,στον τόπο όπου γράφτηκε αλλά και σε ποιους απευθύνεται π.χ. ανώτερα η κατώτερα κοινωνικά στρώματα.

  6. Διαβάζοντας τα αποσπάσματα από τις τρεις εφημερίδες (Ριζοσπάστης, Εμπρός και Μακεδονία) παρατηρούμε τρεις διαφορετικές απόψεις σχετικά με τη Συνθήκη των Σεβρών. Πιο συγκεκριμένα, η εφημερίδα Ριζοσπάστης διατηρεί αρνητική στάση απέναντι στη Συνθήκη των Σεβρών (χαρακτηριστική είναι η φράση «…δεν είναι ειρήνη των λαών…»). Η εφημερίδα Εμπρός αναφέρει απλά το γεγονός και διατηρεί ουδέτερη στάση, σε αντίθεση με την εφημερίδα Μακεδονία στην οποία είναι φανερός ο ενθουσιασμός με τον οποίο παρουσιάζει την όλη κατάσταση.

  7. Από αυτές τις τρεις εφημερίδες μπορούμε να πάρουμε τρεις διαφορετικές απόψεις για αυτήν την συνθήκη. Η πρώτη εφημερίδα «Ριζοσπάστης» μας παρουσιάζει την συνθήκη ως κάτι κακό για τον λαό και λέει ότι από αυτήν την συνθήκη θα κερδίσουν μόνο οι μεγαλύτερες δυνάμεις που θα χρησιμοποιούσαν την Ελλάδα στο μέλλον προς όφελος τους. Στην εφημερίδα «Εμπρός» η συνθήκη δεν παρουσιάζετε ως κάτι πολύ σημαντικό αλλά σαν κάτι ουδέτερο αλλά μας αναφέρει ότι η Αθήνα γιορτάζει για την ειρήνη. Τέλος η εφημερίδα «Μακεδονία» έχει πολύ θριαμβευτικό ύφος και φαίνεται να είναι η μόνη εφημερίδα η οποία να γιορτάζει την συνθήκη.

  8. Μπορούμε να καταλάβουμε πως οι τρεις εφημερίδες αντέδρασαν με διαφορετικό τρόπο όσο αναφορά την συνθήκη των Σεβρών Ο Ριζοσπάστης αντέδρασε αρνητικά , η Εμπρός μπορούμε να πούμε θετικά αλλά όχι με τόσο ενθουσιασμό και πανηγυρισμό όσο η Μακεδονία. Ο Ριζοσπάστης υποστηρίζει πως γενικότερα όλοι αυτοί οι πόλεμοι έφεραν μεγάλο κακό στον δυστυχή λαό και πως η κυβέρνηση και οι μεγαλύτερες δυνάμεις δημιουργούν στην ουσία έναν ψεύτικο ενθουσιασμό για να παραπλανήσουν τους ανθρώπους και να τους καθησυχάσουν με την ιδέα της ειρήνης. Όπως καταλαβαίνουμε η κομμουνιστές ήταν γενικότερα κατά των κινήσεων των κυβερνήσεων. Όσο αναφορά την Εμπρός, ήταν μια αθηναϊκή εφημερίδα. Γνωρίζουμε πως οι περισσότεροι Αθηναίοι πολίτες, υποστήριζαν τον βασιλιά Κωνσταντίνο, και η συνθήκη υπογράφτηκε από τον Βενιζέλο. Αυτό βέβαια δεν έφερε μεγάλη ευχαρίστηση στους Αθηναίους, γι’αυτό και η εφημερίδα Εμπρός δεν έδειξε μεγάλη χαρά, γιατί ήταν σαν μια απόφαση του Βενιζέλου, και υπήρχαν πολλοί αντιβενιζελικοί στην Αθήνα. Αλλά βέβαια θα ήταν επίσης παράλογο να αντιδράσει η εφημερίδα Εμπρός και τελείως αρνητικά όπως ο Ριζοσπάστης. Από την άλλη μεριά, η Μακεδονία αντέδρασε με τον πιο θετικό τρόπο που μπορούσε. Όπως καταλαβαίνουμε, ήταν μια εφημερίδα της Θεσσαλονίκης , και ξέρουμε πως οι πολίτες της πόλης αυτής, υποστήριζαν τον Βενιζέλο ( ο οποίος συμφώνησε για την συνθήκη των Σεβρών όπως αναφέρθηκε ) Έτσι, είναι λογικό να αντέδρασαν τόσο θετικά για την ειρήνη και για τα καινούρια εδάφη που θα αποκτήσουν χάρης στον άνθρωπο που θαυμάζουν οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς, τον Βενιζέλο. Σε γενικές γραμμές, μπορούμε να διακρίνουμε μια Ελλάδα σε διχασμό. Άλλοι υποστήριζαν τον Κωνσταντίνο, άλλοι τον Βενιζέλο, άλλοι ήταν κομμουνιστές. Αυτό δεν θα οδηγήσει πουθενά. Πάντα ο διχασμός φέρνει το κακό, και μπορούμε να το προβλέψουμε από τις έντονες γνώμες στις εφημερίδες.

  9. Η συνθήκη των Σεβρών παρόλο που δημιούργησε τη μεγαλύτερη Ελλάδα της Νεότερης Ιστορίας είχε διαφορετική αντιμετώπιση από τις τάξεις του λαού και επομένως από τις εφημερίδες που τους παρείχαν πληροφόρηση. Η αποκλειστικά σοσιαλιστική εφημερίδα «Ριζοσπάστης» που εκπροσωπεί κυρίως την εργατική και γενικότερα χαμηλή κοινωνική τάξη αντιλαμβάνεται την συνθήκη αυτή ως μια συνθήκη συμφερόντων των αστικών και υψηλών τάξεων της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης ολόκληρης και όχι ως ειρήνευσης και της παύσης εντάσεων μεταξύ των λαών. Στο άλλο άκρο βρίσκεται η φυλλάδα «Μακεδονία» η οποία υποστηρίζει πως η συνθήκη αυτή αποτελεί την αναγέννηση της Ελλάδας και την μερική υλοποίηση της Μεγάλης Ιδέας. Είναι οφθαλμοφανείς οι πανηγυρισμοί και οι θριαμβολογίες ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως η προκείμενη εφημερίδα προέρχεται από την Θεσσαλονίκη, μεγάλη υποστηρίκτρια του Βενιζέλου και του έργου του. Τέλος, η εφημερίδα «Εμπρός» φαίνεται να έχει την αντικειμενικότερη κρίση με μέτρια δοσοληψία ενθουσιασμού, συνεπή καταγραφή των γεγονότων και προβολή του Βενιζέλου ως κεντρικής πολιτικής προσωπικότητας της εποχής.
    Συνοψίζοντας λοιπόν θα λέγαμε πως κάθε εφημερίδα έχει την δική της άποψη και προβάλλει τα γεγονότα ανάλογα με το κοινό και ακροατήριο της. Αυτό συμβαίνει λόγω των διαφορετικών αξιών, ιδανικών και συμφερόντων κάθε παράταξης που η κάθε μία αντιπροσωπεύει.

  10. Οι τρεις εφημερίδες “Εμπρός”, “Μακεδονία” και “Ριζοσπάστης” αντιλαμβάνονται και παρουσιάζουν το γεγονός της υπογραφής της Συνθήκης των Σεβρών από τη δική τους οπτική γωνία.Και πιο συγκεκριμένα η εφημερίδα “Ριζοσπάστης” λέει πως αυτή η Συνθήκη δεν θα ωφελήσει την εργατική τάξη αλλά την αστική βλέποντας την με κακό μάτι. Η εφημερίδα “Μακεδονία” από τον τίτλο της και μόνο μας δείχνει πως χαίρεται για την Συνθήκη των Σεβρών. Μας περιγράφει τους πανηγυρισμούς και τις δοξολογίες που γίνανε στις μεγαλουπόλεις της Ελλάδας καθώς και την ομιλία του Ε. Βενιζέλου, βλέποντας αυτό το γεγονός ως ένα χαρμόσυνο και ευτυχές για την Ελλάδα. Η εφημερίδα “Εμπρός” κρατάει ουδέτερη στάση δημοσιοποιώντας και το τηλεγράφημα του Ε. Βενιζέλου. Βέβαια πρέπει να τονίσουμε ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις απόψεις των εφημερίδων γιατί απευθύνονται και σε ένα διαφορετικό κοινό.

  11. Με βάση την συνθήκη των Σεβρών, στις τρεις εφημερίδες βλέπουμε τον πανηγυρισμό των Ελλήνων για την απελευθέρωση τους. Τονίζουν ιδιαίτερα το γεγονός της συνθήκης, είναι πρώτη είδηση και φυσικά τυπώνουν κάθε λεπτομέρεια που γνωρίζουν. Για παράδειγμα η εφημερίδα <> είναι σοσιαλιστική εφημερίδα και εκδίδει τα γεγονότα με ένα πιο σοβαρό ύφος. Η εφημερίδα <> γράφει κυρίως τη στάση του κυβερνήτη Βενιζέλου και ότι ακριβώς δήλωσε και ερμήνευσε ο ίδιος στους αντιπάλους του. Τέλος στην εφημερίδα <> υπάρχει ένας λόγος πανηγυρισμού, διότι η Μακεδονία ήταν οι περισσότερο υποδουλωμένη περιοχή υπό την επήρρεια των Οθωμανών. Δημοσιεύει ακριβή περιγραφή ακριβώς όπως συνέβησαν τα γεγονότα και ακόμα σε κάθε παράγραφό της επισημένει μια επικεφαλίδα με κάποιο σύνθημα, έτσι ώστε να δώσει έμφαση σε κάθε στιγμή της περιγραφής. Με λίγα λόγια μέσα από αυτές τις εφημερίδες καταλαβαίνουμε πώς δημοσίευαν τα νέα οι τύποι, όμως η κάθε μία με διαφορετικό και έντονο χαρακτήρα.

  12. Μέσα από τα άρθρα των εφημερίδων Ριζοσπάστης Εμπρός και Μακεδονία παρατηρούμε ένα διχασμό ο οποίος επικρατεί στις διάφορες Ελληνικές τάξεις που αντιπροσωπεύονται από κάθε εφημερίδα. Η εφημερίδα ριζοσπάστης η οποία αντιπροσωπεύει την εργατική τάξη υιοθετεί μια αρνητική στάση απέναντι σε αυτό το γεγονός. Η εφημερίδα Εμπρός κρατά μια ουδέτερη στάση απέναντι στο γεγονός αυτό αντιμετωπίζοντας το αντικειμενικά. Η εφημερίδα Μακεδονία πάλι το αντιμετωπίζει θετικά. Οι εφημερίδες αυτές αποτελούν ντοκουμέντα της πολιτικής κατάστασης της χώρας καθώς και της κατάστασης των πολιτών κάθε τάξης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s